Fi Vietnam 2026: Công nghệ xanh và đổi mới nguyên liệu mở hướng phát triển mới cho ngành thực phẩm bảo vệ sức khỏe

Vừa qua, tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), hội thảo chuyên đề “Công nghệ, cải tiến và xu hướng về nguyên liệu cho thực phẩm bảo vệ sức khỏe” đã diễn ra thành công trong khuôn khổ Triển lãm Quốc tế Food Ingredients Vietnam (Fi Vietnam 2026). Sự kiện do Hội Khoa học và Công nghệ Lương thực - Thực phẩm Việt Nam (VAFoST) phối hợp cùng Informa Markets và Trường Đại học Công Thương TP.HCM tổ chức, thu hút sự tham gia của đông đảo chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp sản xuất thực phẩm và sinh viên ngành công nghệ thực phẩm.

Diễn ra trong bối cảnh ngành thực phẩm bảo vệ sức khỏe đang tăng trưởng mạnh mẽ trên toàn cầu, hội thảo trở thành diễn đàn kết nối giữa giới nghiên cứu, cơ sở đào tạo và cộng đồng doanh nghiệp nhằm cập nhật các xu hướng công nghệ mới, đồng thời tìm kiếm giải pháp nâng cao giá trị nông sản Việt Nam thông qua đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Fi Vietnam 2026 năm nay quy tụ hơn 300 doanh nghiệp và khoảng 9.000 khách tham quan quốc tế, tạo nên một trong những sự kiện chuyên ngành nguyên liệu thực phẩm có quy mô lớn nhất khu vực.

Kết nối tri thức, công nghệ và sản xuất

Phát biểu khai mạc hội thảo, GS.TS. Ngô Xuân Bình – Phó Chủ tịch Hội Khoa học và Công nghệ Lương thực, Thực phẩm Việt Nam – nhấn mạnh vai trò của đổi mới công nghệ và nguyên liệu mới trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế. Ông cho rằng việc xây dựng cầu nối hiệu quả giữa nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực và hoạt động sản xuất kinh doanh sẽ là nền tảng quan trọng để ngành thực phẩm chức năng Việt Nam phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

GS.TS. Ngô Xuân Bình - Phó Chủ tịch Hội VAFoST phát biểu khai mạc Hội thảo

Điểm nhấn đáng chú ý của hội thảo năm nay là sự tham gia tích cực của Trường Đại học Công Thương TP.HCM trong công tác đồng tổ chức. Sự hiện diện của các nhà quản lý, giảng viên và sinh viên nhà trường cho thấy xu hướng ngày càng rõ nét trong việc đưa các kết quả nghiên cứu từ giảng đường đến gần hơn với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp. Đây cũng được xem là giải pháp quan trọng để giải quyết những thách thức về chuỗi cung ứng, nguồn nguyên liệu và yêu cầu đổi mới công nghệ đang đặt ra cho ngành thực phẩm hiện nay.

Nhiều chuyên gia tại hội thảo nhận định, trong bối cảnh giá nguyên liệu đầu vào, chi phí logistics và năng lượng liên tục biến động, việc khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên bản địa, kết hợp cùng các công nghệ chế biến hiện đại sẽ mở ra hướng đi mới cho ngành thực phẩm bảo vệ sức khỏe Việt Nam.

Chế biến sâu nông sản: Khơi thông “mỏ vàng” phụ phẩm nông nghiệp

Mở đầu chuỗi tham luận chuyên sâu, PGS.TS. Phạm Anh Tuấn – Viện trưởng Viện Cơ điện và Công nghệ sau thu hoạch – trình bày báo cáo với chủ đề “Đổi mới công nghệ chế biến sâu nông sản Việt Nam: Từ nguyên liệu thô đến các hoạt chất có giá trị nâng cao”.

Theo ông, mỗi năm Việt Nam tạo ra hơn 150 triệu tấn phụ phẩm từ hoạt động nông nghiệp. Nếu trước đây phần lớn lượng phụ phẩm này chỉ được sử dụng ở giá trị thấp hoặc thậm chí bị loại bỏ, thì hiện nay với sự hỗ trợ của công nghệ chế biến sâu, chúng có thể trở thành nguồn nguyên liệu quý để sản xuất các hoạt chất sinh học có giá trị kinh tế cao như collagen, pectin, chất chống oxy hóa tự nhiên hay các hợp chất phục vụ ngành thực phẩm chức năng.

PGS.TS. Phạm Anh Tuấn – Viện trưởng Viện Cơ điện và Công nghệ sau thu hoạch trình bày tham luận

Bài tham luận đã cung cấp nhiều ví dụ thực tiễn về việc ứng dụng công nghệ sau thu hoạch, công nghệ sinh học và công nghệ tách chiết hiện đại nhằm gia tăng giá trị cho nông sản Việt Nam, đồng thời góp phần giảm thiểu lãng phí tài nguyên và hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp.

Khai thác nguồn sinh khối đặc hữu cho ngành thực phẩm bổ sung

PGS.TS. Nguyễn Thị Minh Tú – Trưởng khoa Kỹ thuật Thực phẩm, Trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội – đã mang đến góc nhìn mới về tiềm năng phát triển các dòng nguyên liệu bổ sung từ nguồn sinh khối tự nhiên đặc hữu của Việt Nam.

Báo cáo tập trung phân tích xu hướng khai thác các dược liệu và thực vật bản địa như Sâm Ngọc Linh, Giảo cổ lam cùng nhiều nguồn sinh khối giàu hoạt tính sinh học khác để phát triển các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe thế hệ mới.

Theo bà, Việt Nam sở hữu hệ sinh thái đa dạng với nguồn tài nguyên sinh học phong phú, tạo lợi thế cạnh tranh đáng kể cho ngành thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Tuy nhiên, để biến lợi thế tự nhiên thành sản phẩm có giá trị thương mại cao, cần có sự đầu tư bài bản vào nghiên cứu khoa học, tiêu chuẩn hóa nguyên liệu và ứng dụng công nghệ sinh học trong toàn bộ chuỗi sản xuất.

Green Extraction – xu hướng công nghệ xanh định hình tương lai ngành nguyên liệu

Sau phiên nghỉ giải lao, hội thảo tiếp tục với tham luận của TS. Mai Thành Chí – Nghiên cứu viên chính Viện Công nghệ tiên tiến, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam – về quy trình công nghệ chiết xuất các hợp chất thiên nhiên theo hướng Green Extraction.

Đây được xem là một trong những chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm nhất tại hội thảo bởi tính thời sự và khả năng ứng dụng cao. Green Extraction là hướng tiếp cận sử dụng các công nghệ chiết xuất tiên tiến nhằm giảm thiểu hoặc loại bỏ dung môi độc hại, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất.

TS. Mai Thành Chí đã giới thiệu nhiều giải pháp công nghệ mới giúp tối ưu hiệu suất thu hồi hoạt chất từ thảo dược, đồng thời duy trì tối đa hoạt tính sinh học của nguyên liệu. Những công nghệ này không chỉ góp phần tạo ra sản phẩm chất lượng cao mà còn đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế về phát triển bền vững và sản xuất xanh.

Các chuyên gia cũng đánh giá đây sẽ là xu hướng tất yếu của ngành thực phẩm chức năng trong những năm tới khi yếu tố môi trường ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng trong chiến lược phát triển doanh nghiệp.

Công nghệ tiên tiến nâng tầm chất lượng thực phẩm bảo vệ sức khỏe

Khép lại chuỗi tham luận là phần trình bày của PGS.TS. Nguyễn Tấn Dũng – Trưởng khoa Công nghệ Hóa học và Thực phẩm – với chủ đề ứng dụng các công nghệ tiên tiến nhằm nâng cao giá trị và chất lượng sản phẩm thực phẩm.

Báo cáo tập trung vào những giải pháp công nghệ hiện đại đang được ứng dụng trong sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe như công nghệ lạnh đông sâu, công nghệ vi bao (encapsulation), kiểm soát chất lượng bằng các hệ thống phân tích tiên tiến và các giải pháp bảo quản thế hệ mới.

Theo ông, việc kết hợp đồng bộ giữa công nghệ nguyên liệu, công nghệ chế biến và công nghệ bảo quản sẽ giúp nâng cao độ ổn định của hoạt chất, kéo dài thời hạn sử dụng sản phẩm cũng như cải thiện trải nghiệm người tiêu dùng. Đây là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh thị trường thực phẩm chức năng đang phát triển nhanh chóng.

Chung tay xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho ngành thực phẩm

Phần thảo luận chung diễn ra sôi nổi dưới sự điều phối của GS.TS. Ngô Xuân Bình với sự tham gia của các diễn giả, đại diện doanh nghiệp, giảng viên và sinh viên. Nhiều câu hỏi thực tiễn xoay quanh vấn đề thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phát triển nguồn nguyên liệu bền vững, đào tạo nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy chuyển giao công nghệ đã được trao đổi thẳng thắn.

Các đại biểu thống nhất rằng sự liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước – Nhà khoa học – Nhà doanh nghiệp chính là chìa khóa để xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiệu quả cho ngành thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Trong đó, các trường đại học đóng vai trò trung tâm nghiên cứu và đào tạo nguồn nhân lực; doanh nghiệp là đơn vị ứng dụng và thương mại hóa công nghệ; còn các cơ quan quản lý sẽ tạo hành lang chính sách thuận lợi để thúc đẩy phát triển ngành.

Đặc biệt, việc đầu tư vào các công nghệ tiên tiến như chiết xuất CO₂ siêu tới hạn, công nghệ sinh học, sản xuất probiotics hay các giải pháp chế biến xanh được xem là hướng đi chiến lược giúp Việt Nam nâng cao giá trị gia tăng của nông sản và từng bước khẳng định vị thế trên thị trường thực phẩm chức năng quốc tế.

Các đại biểu tham dự chụp hình lưu niệm cuối chương trình

Mở ra cơ hội hợp tác nghiên cứu và chuyển giao công nghệ

Ban tổ chức đánh giá hội thảo đã hoàn thành mục tiêu kết nối tri thức, chia sẻ xu hướng công nghệ mới và tạo cơ hội gặp gỡ giữa các bên liên quan trong chuỗi giá trị thực phẩm bảo vệ sức khỏe.

Không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu những công nghệ và nguyên liệu mới, Fi Vietnam 2026 còn mở ra nhiều triển vọng hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển sản phẩm giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp. Đây được xem là nền tảng quan trọng để hình thành hệ sinh thái thực phẩm an toàn, chất lượng cao và phát triển bền vững, góp phần nâng tầm thương hiệu thực phẩm bảo vệ sức khỏe Việt Nam trên thị trường khu vực và thế giới.

VAFoST